Merhaba sevgili okurlar,

Bu hafta açık kaynak işletim sistemi ağırlıklı olarak makale paylaşıyoruz ve makalelerimize bir yeni olarak pardus’ta kullanıcı ve grup hesabının da ne olduğunu bu makalemizde belirteceğim. Pardus işletim sistemi, çok kullanıcılı bir işletim sistemi olarak kullanıcılara hak ve yetkilerin verilmesi için kullanıcılar (users) ve gruplar (groups) anahtarlarını kullanır. Linux sistemlerde hak ve yetkiler, dosyalar üzerinden kullanıcı ve gruplar için belirlenir.
 
Pardus-Kullanıcı-ISlemleri_emresupcin
 
Kullanıcı Hesabı

 

Bir bilgisayar, farklı kişiler tarafından ortak kullanıldığı durumlarda her kullanıcı, işletim sisteminde kendisine özel dosyalar ve programlar ile bilgisayarı kendi ihtiyaçları doğrultusunda kişisel hâle getirebilir. Bunun için kullanıcı adına işletim sisteminde hesap açılır. Bu hesap; kullanıcının ismini, dosyalarını, kaynaklarını, haklarını ve ona ait her şeyi temsil eder.

 

Linux sistemlerde dosya ve dizinlere erişim sağlayarak bunlar üzerinde işlem yapmak için kullanıcı haklarına gereksinim vardır. Açık kaynak işletim sisteminin en önemli özelliklerinden birisi de her dosya için dosya sahibine, diğer kullanıcılara ve gruplara göre okuma, yazma ve çalıştırma haklarının belirlenebilir olmasıdır.

 

Sistem Yöneticisi

 

Çok kullanıcılı işletim sistemlerinde, işletim sistemi üzerinde tüm yetki ve haklara sahip bir yönetici kullanıcısı vardır. Linux işletim sistemlerinde, sistem yöneticisi “root” olarak isimlendirilmiştir. Linux işletim sisteminde bir kullanıcı dahi olsa root kullanıcısı kurulum esnasında varsayılan olarak belirlenir. Root hesabı, sistem üzerindeki tüm dosyalar, dizinler ve kullanıcılar üzerinde her türlü değişikliği yapmaya yetkili olduğundan hesabın güvenliği sistem güvenliği açısından çok önemlidir. Bilgisayarınızı tek kullanıcı olarak kullanacak olsanız da sistem güvenliğiniz için root kullanıcısıyla değil, normal bir kullanıcı ile oturum açmanız önerilir.

 

Kullanıcı Hesaplarının Tutulması

 

Linux sistemlerde kullanıcı hesap bilgileri, /etc/passwd dosyasında tutulur. Eğer şifreleme olarak “gölge parola” (shadowing) seçilmişse şifreler ayrı olarak /etc/shadow dosyasında tutulur. Gölge parola, sonradan Linux sistemlere eklenmiş bir özelliktir. Sistem girişinde, kullanıcı hesap bilgilerinin okunması gerektiğinden, “passwd” dosyası herkes tarafından okunabilir (chmod 644) olmalıdır. Pardus komut satırına geçmek için Alt+F2 kısa yolunu kullanarak gelen Komut Çalıştır. penceresinde “konsole” yazmak yeterlidir.

 

Bir Linux işletim sistemindeki en basit veri tabanı; Örnek 1.3’te verilen geçerli kullanıcıların ve onların birleştirilmiş bilgilerinin listelendiği /etc/passwd adlı metin dosyasıdır. Bu dosya, parola dosyası olarak anılır. Bu dosyada her kullanıcı için bir satır ve her satırda iki nokta üst üste (:) işaretleri ile ayrılmış 7 sütun bulunur. Bu sütunların anlamları şöyledir:

 

-> Kullanıcı ismi
-> Şifrelenmiş olarak parola
-> Kullanıcı kimliği (bir numara)
-> Grup kimliği (bir numara)
-> Kullanıcının gerçek ismi ve hesapla ilgili diğer açıklamalar
-> Kullanıcının ev dizini
-> Bağlantı kabuğu (başlangıçta çalışacak kabuk)

 

Grup Hesabı

 

Linux sistemlerde kullanıcı hesaplarını belli kategorilere göre gruplayarak izin ve hakları tek tek yapmak yerine, grup hesabı yaparak bu grup üzerinde değişikliklerle gruba üye kullanıcılar için toptan yapılabilir. Bir kullanıcı birden fazla gruba üye olabilir, böylece farklı grupların haklarından yararlanabilir. groups komutu etkin kullanıcının hangi gruplara üye olduğunu görüntüler. Grup bilgileri /etc/group dosyasında saklanır. Bu dosya üzerinde yer alan bilgiler;

 

-> Grup adı,
-> Grup şifresi (nadiren kullanılır),
-> Grup tanımı / ID,
-> Kullanıcılardır.

Yazar
Yazar
Bilgisayar Programcısı, Web Tasarımcı, Üniversite Öğrencisi...
Twitter Facebook Google Linkedin Flickr YouTube

Önceki Yazı:Açık Kaynak İşletim Sisteminde Dosya ve Dizin Paylaşımı?

Sonraki Yazı:Kendi Wikipedia Sayfanı Oluştur Tuzağı!

YORUMLAR
SİZ DE CEVAP YAZABİLİRSİNİZ
Bu yazı hakkında görüşünüzü belirtin.

ES Web Tasarım Web Tasarım Blog Teması Emre Supçin Bu tema ES Web Tasarım tarafından düzenlenmiştir. Hiçbir şekilde kopyalanamaz.