Tek-ve-Çok-Modlu-Fiber-Kablolar_emresupcinMerhaba arkadaşlar,

Fiber-optik kablolama, çok büyük miktardaki bilgiyi yüksek hızlarda taşıması nedeniyle bilgi trafiği yüksek olan yerlerde kullanılmaktadır. Ayrıca Cat5, Cat6 gibi UTP kablolarda mesafe sorunu bulunmaktadır. Oysa fiber (optik) kablolarda mesafe sorunu bulunmamakla birlikte 5000 metreye kadar bilgi iletişimi sağlayabilmektedir. Bu özelikleri yanı sıra, optik kablonun modül içerisinde de anlatılacak pek çok sayıda özelliği bulunmaktadır.

 

 

Tüm bu özellikleri sayesinde network (ağ) ortamında kullanılması kaçınılmazdır.

 

Tek Modlu Fiber

 

Tek modlu fiber optik kablolar, ışığın fiber üzerinde yalnızca tek bir yolu takip edebileceği biçimde oluşturulmuştur. Tek modlu fiber optik kablolar için ışık kaynağı genellikle bir LED lazeridir . Bu normal LED’lere göre çok daha yüksek fiyatlı ve daha yoğundur. LED lazerinin yoğunluğu sayesinde daha yüksek veri hızları ve daha uzun aralıklar elde edilebilir. Tek modlu fiberler, yaklaşık 3000 metre boyunca veri iletebilir ve çeşitli NOC’ların ara bağlantısı gibi omurga kablolaması için kullanılır. Teknolojideki gelişmeler bu mesafeyi de sürekli olarak artırmaktadır. Işığın fiberin içerisinde hareket ettiği kısma çekirdek (nüve) adı verilir. Işık ışınlarının açısı sayısal aralık içerisindeyse ışınlar çekirdek içerisine girebilir. Işık nüve (core-çekirdek) içerisinde hareket eder. Işınların açısı sayısal aralık içerisindeyse sınırlı sayıda yolda hareket edebilir. Bu optik yollara “mod” adı verilir. Eğer fiberin çapı yeteri kadar büyükse ışık çok sayıda yolda hareket edebilir. Bu tür fiberlere “çok modlu (multimode) fiber” denir. Tek modlu (singlemode) fiberin çekirdeği sadece tek modda ışığın hareket etmesine müsaade eder.

 

Yapısı


Tek modlu fiber kablo çok modlu fiber kablo ile aynı parçalardan meydana gelir. Tek modlu fiberin dış ceket rengi genellikle sarı olur. Çok modlu fiber kablo ile tek modlu fiber kablonun arasındaki en temel farklılık, tek mod fiber kablonun adından da anlaşılacağı gibi tek modda iletim yapmasıdır. Tek modlu fiberin çekirdek yarıçapı 8-10 mikron seviyesindedir. 9 mikronluk çekirdek çok yaygındır. Kablo ceketinde yazan 9/125 olarak tanımlanan tek modlu fiber kablonun çekirdek yarıçapı 9 ve dış kılıf yarıçapının 125 mikron olduğu anlaşılır. Tek modlu fiberde ışık kaynağı olarak lazer kullanılır. Işık ışını çekirdeğe 90 derecelik açı yaparak girer. Sonuç olarak veri ışın dalgalarında ve çekirdeğin tam ortasında düz bir hat üzerinde taşınır. Böylece hem iletim hızını hem de iletim mesafesini arttırmış oluruz. Bu yüzden tek modlu fiberler genellikle WAN’ larda kullanılırken çok modlu fiberler LAN’ larda kullanılır.

 

Çok Modlu Fiber

 

Fiber optik çeşitleri içinde çok modlu kablo daha uygun fiyatlıdır ve daha yaygın olarak kullanılır. Işık darbeleri üreten ışık kaynağı genellikle bir LED’dir (Işık Yayan Diyot). Aynı anda kablo üzerinden iletilen ve her biri veri taşıyan birden çok ışık hüzmesi bulunduğundan buna çok modlu denir. Çok modlu çekirdekte her ışık hüzmesi ayrı bir yolu takip eder. Çok modlu fiber optik kablolar genellikle 2000 metreye kadar olan bağlar için uygundur. Ancak teknolojideki gelişmeler bu mesafeyi sürekli olarak arttırmaktadır.

 

Yapısı

 

Girişine uygulanan paralel bilgiyi, tek clock palsiyle paralel çıkışlarına yükleyen devreye paralel girişli – paralel çıkışlı devre denir. Çok modlu fiber optik kabloların yapısı da tek modlu fiberlere benzer. Aralarında çok az fark vardır. Işığın çekirdek içerisinde yayılması bakımından iki çeşidi bulunmaktadır.

 

Çok Modlu Kademe İndeksli Fiber


Çok modlu kademe indeksli düzenleme, tek modlu düzenlemeye benzer. Aradaki fark, merkezî çekirdeğin çok daha geniş olmasıdır. Bu fiber türü, daha geniş bir ışık fiber açıklığına sahiptir. Dolayısıyla kabloya daha çok ışık girmesine imkân verir. Çekirdek/koruyucu zarf arasındaki sınıra kritik açıdan daha büyük bir açıyla çarpan ışık ışınları, çekirdekteki zikzak şeklinde yayınım yapar ve sürekli olarak sınırdan yansır. Çekirdek / koruyucu zarf sınırına kritik açıdan daha küçük bir açıyla çarpan ışık ışınları, koruyucu zarfa girer ve yok olur. Fiberde yayınım yaparken bir ışık ışınının izleyebileceği çok sayıda yol olduğu görülebilir. Bunun sonucu olarak bütün ışık ışınları aynı yolu izlemez. Dolayısıyla fiberin bir ucundan diğer ucuna olan mesafeyi aynı zaman süresi içinde kat etmezler.

 

Çok Modlu Dereceli İndeksli Fiber

 
Dereceli indisli çok modlu fiberin yapısındaki çekirdeğin indisi yarıçapa bağlı olarak değişir. Yani dışarıdan bakıldığında (çok hassas ve güçlü mikroskoplarla) içten dışa doğru eş merkezli halkalar halindedir. Bu halkaların her birinin kırılma indisi farklıdır ve içten dışa doğru gidildikçe kırılma indisi düşer. Yani tam merkezde en büyük indeks, en dışta ise en küçük indeks bulunur. Bu katmanların sayısı imalatçı firmaya göre değişir. Genellikle bu katmanların sayısı 50-400 arasındadır. Merkezde direkt olarak giden ışık az yol alır; ancak burada indeks büyüktür. Daha dış katmanlarda giden ışıkların aldıkları yol daha fazladır; ancak bu katmanlarda indeksi küçük olduğundan ışığın hızı indeks profili ile ters orantılı olarak değişir. Dolayısıyla tüm ışıklar belli düğüm noktalarında birleşir. Ancak alıcı uçta darbeler arasında bir gecikme olur. Buna rağmen gecikme basamak indeksli ve çok modlu fiberlerinkine göre daha azdır.

Yazar
Yazar
Bilgisayar Programcısı, Web Tasarımcı, Üniversite Öğrencisi...
Twitter Facebook Google Linkedin Flickr YouTube

Önceki Yazı:Fiber Optik Ek Pano Elemanları?

Sonraki Yazı:Ağ Topolojileri Nelerdir?

BENZER YAZILAR
YORUMLAR

Bu yazıya 1 yorum yapılmış.

  1. Yazar
    Abbas

    Tek modlu fiber optik kablonun çekirdek çapı 8-10 mikrondur. Yayınladığınız yazıda YARI ÇAPI 8-10 MİKRON YAZMIŞSINIZ .. YANLIŞ BİLGİ DÜZELTMESİNDE FAYDA VARDIR.

    ABBAS SALEH
    ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ YÜKSEK LİSANS ÖĞRENCİSİ

SİZ DE CEVAP YAZABİLİRSİNİZ
Bu yazı hakkında görüşünüzü belirtin.

ES Web Tasarım Web Tasarım Blog Teması Emre Supçin Bu tema ES Web Tasarım tarafından düzenlenmiştir. Hiçbir şekilde kopyalanamaz.