Hayırlı geceler sevgili okurlar,

Sizlere AKİS yani açık kaynak işletim sisteminde ki temel ağ komutlarını ve programlarını anlatacağım. Bildiğiniz gibi  Linux bir çekirdektir. Bu çekirdeği kullanan değişik isimlerle anılan Linux’lar vardır. Bunların için de bizi ilgilendirenler de vardır.

Bir de söylemeden geçemeyeceğimiz bir unsur daha var. Linux işletim sistemi internet üzerindeki sunucuların büyük çoğunluğunda kullanılmaktadır. En önemli özelliği ise Linux’ta Virüs Yoktur! Bu özelliği bile Linux’u hemen kullanmaya başlamaya yetecek bir sebeptir.

 

Temel Ağ Komutları ve Programları
1-) Telnet Komutu

Telnet programı uzaktaki sunucu ile TELNET protokolü ile haberleşmeyi sağlayan bir programdır. Bu program sayesinde uzaktaki makinede kullanıcıya bir çalışma alanı açılır. Kullanıcının gerçekleştirdiği her işlem uzaktaki sunucuda gerçekleşir.
Telnet komutunun en basit kullanım şekli aşağıdaki gibidir:

telnet sunucu_ismi [port numarası]

Sunucu ismi parametresi bildirilmediği takdirde telnet programı kullanıcıdan bir komut girmesini bekleyen interaktif modda açılır. Bu durumda aşağıdakine benzer bir çıktı gözükecektir.

 

[root@seawolf /root]# telnet
telnet>

 

Bu bilgi isteminde telnet programı kullanıcıdan belli komutlar alabilmektedir. Bu komutların listesini görmek için help komutunu vermek yeterlidir. Herhangi bir telnet bağlantısı gerçekleştirmiş iken de bilgi istemi penceresine dönülebilir. Bunun için CTRL-] tuş kombinasyonunun kullanılması yeterlidir.

 

2-) Ftp Komutu
FTP protokolü uzaktaki sunucudan dosya transferi için kullanılan bir protokoldür. Bu protokol kullanılarak uzaktaki ftp sunucusu ile dosya transferi yapmayı sağlayan birçok istemci bulunmaktadır. Bu istemcilerden en yaygın olanı ftp programıdır. Birçok işletim
sisteminde hemen hemen aynı komutlar ve aynı arayüze sahiptir.

Ftp programının temel kullanım şekli aşağıdaki gibidir:
ftp ftp_sunucusu Ftp sunucusunun ismi verilmediği takdirde ftp programı aşağıdaki bilgi istemi durumunda bekleyecektir. Bu durumda iken o veya open komutu ile yeni bir ftp bağlantısı yaratılabilir.

 

[root@seawolf /root]# ftp
ftp>

 

Yeni bir bağlantı yaratıldığı durumda , bağlantı yapılan ftp sunucusunun gönderdiği başlık gösterilir ve kullanıcı ismi ve şifre girilmesi istenir.

 

3-)  Nslookup Komutu

Nslookup komutu DNS sunucusu ile haberleşip DNS sorgulamaları yapmak için kullanılmaktadır . En basit kullanım alanı makine isminden makine IP adresinin bulunmasıdır.
Komutun temel kullanım şekli aşağıdaki gibidir:

 

nslookup [seçenek] [sorgu]

Sorgu parametresi verilmediği takdirde nslookup interaktif modda çalışmaya başlayacaktır. İnteraktif modda iken istenilen sorgulama yapılabilmektedir. Varsayılan olarak düz ve ters kayıt sorgulama işlemleri yapılır. Yani makine ismi verilirse makinenin IP adresi , makine IP adresi verilirse makinenin ismi sorgulanır.

 

4-) Whois Komutu
Whois komutu bir IP adresinin hangi ağa dahil olduğunu ve o ağdan sorumlu kişilerin e-posta adresleri , posta adresleri , telefonları gibi bilgileri gösteren bir komuttur. Temelde bir IP bloğu alındığı takdirde , bloğu satın alan ile ilgili bilgiler alınır ve bu bilgiler whois
sunucularında tutulurlar. Whois komutu ile bu sunucular sorgulanır.

Komutun temel kullanımı aşağıdaki gibidir:

 

whois IP_adresi[@whois_sunucusu]

 

Whois sunucuları genelde IP adresi dağıtmaya hakkı bulunan kuruluşlarda bulunur. Her sunucu belli bölgeler için geçerli bilgileri tutmaktadır. Bu sebepten dolayı her sunucudan cevap alınamayabilmektedir.

 

5-) Netstat Komutu

Netstat komutu ağ bağlantıları , yönlendirme tablosu , arayüz istatistikleri gibi ağ ile ilgili temel bilgileri göstermeye yarayan bir programdır.

Temel olarak aşağıdaki gibi kullanılır:

 

netstat [seçenekler]

Hiç bir seçenek verilmediği takdirde netstat programı sistemde kullanımda olan soketler hakkında bilgi verecektir. Bu durumda yapılmış ağ bağlantıları ile ilgili olan bilgiler gözükecektir.

 

6-) Arp Komutu

Arp komutu sistemin arp önbelleği ile ilgili işlevlerin yapılmasını sağlar. Yapılabilecek temel işlemler arasında arp tablosunu incelemek , arp tablosundan kayıt silmek ve arp tablosuna kayıt eklemek vardır. Sistemin arp tablosunda , IP adresi – fiziksel adres çiftleri için kayıtlar bulunmaktadır. Sistemde bulunan arp tablosunu görmek için sadece arp komutunun çalıştırılması yeterlidir.
İstendiği takdirde –a seçeneği de kullanılabilir. –a parametresi kullanıldığı takdirde istenilen makinenin MAC adresi istenebilir.

 

7-) Ping Komutu

Ping komutu ICMP protokolü üzerinden ECHO_REQUEST göndermek içinkullanılır. Bu isteği alan sunucu isteğe cevap gönderir. Arada geçen zaman hesaplanarak kullanıcıya gösterilir. Ping komutu çoğunlukla karşıdaki makinenin ayakta olup olmadığını kontrol etmek
için kullanılır. Eğer ping isteğine cevap gelmiyor ise uzaktaki makine çalışmıyor olabilir. Aynı zamanda ping komutunun çıktısından iki makine arasındaki transferin ne kadar hızlı olabileceği hakkında tahmin yürütülebilir. Daha kısa sürede cevap veren bir makine ile
yapılan haberleşme , daha uzun sürede cevap veren makine ile yapılan haberleşmeden çoğu zaman daha hızlıdır.

 

8 – ) Traceroute Komutu

Traceroute komutu ile uzaktaki makineye giden yol hakkında bilgi alınır. Bu bilgilerden en temel olanı uzaktaki makineye giderken geçilen yönlendiricilerdir.

Komutun temel kullanım şekli aşağıdaki gibidir:

 

traceroute [seçenekler] makine_ismi

Traceroute komutu varsayılan olarak UDP paketleri ile çalışır. UDP paketlerinde TTL (TimeToLive) değerlerini ayarlayarak geçilen geçitlerin ortaya çıkmasını sağlar. Bir yönlendirici üzerinden geçen paketi yönlendireceği zaman TTL değerini bir azaltır. Bu değer
sıfır olduğu zaman paketi gönderen makineye ICMP “time exceeded” paketi gönderilir. Traceroute bu özelliği kullanarak yol bilgisini çıkarmaktadır. İlk olarak TTL değeri 1 olan bir UDP paketi yaratılır.

Yazar
Yazar
Bilgisayar Programcısı, Web Tasarımcı, Üniversite Öğrencisi...
Twitter Facebook Google Linkedin Flickr YouTube

Önceki Yazı:Dikkat: Bu Maili Sakın Açmayın!

Sonraki Yazı:Windows 8 İşletim Sisteminde ‘Başlat Menüsü’ Neden Yok?

YORUMLAR

Bu yazıya 2 yorum yapılmış.

  1. Yazar
    Ümit

    Güzel bilgiler bunlar. Temel ağ komutlarının yanı sıra rj45 kablosu renk sıralamasını da anlattığınız iyi olmuş hep karıştırıyorum onları.

  2. Yazar
    Misafir

    RJ45 (ethernet kablosu) renk sıralaması;

    TURUNCU BEYAZ TURUNCU
    YEŞİL BEYAZ MAVİ
    MAVİ BEYAZ YEŞİL
    KAHVE BEYAZ KAHVE

    böyle okuyun sürekli ezberlersiniz…

SİZ DE CEVAP YAZABİLİRSİNİZ
Bu yazı hakkında görüşünüzü belirtin.

ES Web Tasarım Web Tasarım Blog Teması Emre Supçin Bu tema ES Web Tasarım tarafından düzenlenmiştir. Hiçbir şekilde kopyalanamaz.